Năm tháng qua đi. Người còn, người mất. song, vinh quang và chiến công thầm lặng của cán bộ, chiến sĩ lực lượng an ninh Sơn La vẫn mãi được lịch sử ghi nhận.
Tìm gặp nhân chứng của những tháng năm hào hùng trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, tôi được nghe bao câu chuyện xúc động. Bác Cầm Tuân, nguyên Trưởng phòng PA25, Công an tỉnh, nay nghỉ hưu tại tổ 5 phường Tô Hiệu kể về cuộc đời tròn 40 năm tham gia lực lượng CAND, trong đó 5 năm tham gia các chuyên án chống gián điệp biệt kích.
Được tuyển vào học trường Công an khu Tây Bắc lúc 16 tuổi; đầu năm 1964 Công an khu Tây Bắc giao nhiệm vụ công tác tại K26, đóng tại Kim Chung (xã Phiêng Khoài, huyện Yên Châu). K26 có 2 bộ phận: một làm nghiệp vụ chuyên án; hai là lực lượng vũ trang bảo vệ chuyên án, canh giữ gián điệp biệt kích đã bị bắt, được cảm hóa, giáo dục để sử dụng. Thời điểm đó, Trưởng K26 là đồng chí Lê Truân, cán bộ của Cục 61 - Bộ Công an. Hằng ngày, lực lượng nghiệp vụ nhận điện chỉ đạo của cấp trên và của “Trung ương Sài Gòn’’ chỉ đạo toán gián điệp, biệt kích thực hiện các nhiệm vụ thu thập tin tức tình báo, phá hoại... cán bộ trinh sát phải nắm địa bàn, tìm bãi “Trung ương Sài Gòn’’ thả dù hàng tiếp tế hoặc tăng cường gián điệp, trên cơ sở đó liên hệ với dân quân du kích địa phương bao vây bắt giữ ngay khi chúng vừa chạm chân xuống đất.
Nhiều lần truy lùng, mai phục gián điệp biệt kích, CAND vũ trang phải nhịn đói, nhịn khát; nhiều đồng chí bị thương, có đồng chí hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.
Bác Nguyễn Tuấn, nguyên Phó Giám đốc Công an tỉnh, nay nghỉ hưu tại tổ 2 phường Tô Hiệu, người trực tiếp lãnh đạo chuyên án bắt gián điệp biệt kích thì kể: đêm 27-5-1961, toán gián điệp biệt kích gồm 4 tên do Hà Văn Chấp, chuẩn uý làm toán trưởng nhảy dù xuống Phiêng Ban, Phù Yên (nay thuộc huyện Bắc Yên). Bị quần chúng nhân dân cùng lực lượng vũ trang vây bắt khi mới tiếp đất. Qua đấu tranh khai thác, ta biết được đây là toán gián điệp biệt kích đầu tiên nhảy dù xuống Tây Bắc mang bí danh “Caster”. Thuộc “lực lượng đặc biệt” trực thuộc phủ Tổng thống Sài Gòn, trung tâm tại Long Thành (do tình báo Mỹ - Nguỵ phụ trách huấn luyện và chỉ huy), có nhiệm vụ nhảy dù xuống khu vực Sơn La, Tây Bắc để phá hoại cầu cống, đường sá, kho tàng... đặc biệt, đoạn từ suối Rút đến Yên Châu, đồng thời tiến hành rải truyền đơn, kích động phần tử xấu nổi dậy. Sau khi tập trung đấu tranh, giáo dục, cảm hoá, bọn chúng đã đồng thuận hợp tác. Được sự chỉ đạo trực tiếp của Bộ Công an, chuyên án “câu nhử” mang bí danh K26 được thực hiện.
Sau khi toán “Caster” bị khống chế, ta bắt liên lạc với trung tâm địch yêu cầu thả thêm người và hàng tiếp viện. Ban chuyên án duyệt 3 bãi mang bí số 01, 02, 03 ở vùng Sam Kha, Tân Lập (Mộc Châu). Tiến hành chuẩn bị bãi thả đảm bảo bí mật, lập kế hoạch dẫn giải an toàn và làm công tác tư tưởng cho tù binh. Cuối năm 1961, Bộ thông báo chuyến tăng cường cho “Caster” gồm 10 tên bay đến Ninh Bình bị bắn rơi, số này bị bắn chết và bắt sống toàn bộ. Đến năm 1962, theo kế hoạch địch tăng cường 1 toán gồm 7 tên và 7 kiện hàng xuống Sam Kha, toán này do Trịnh Minh Lung làm toán trưởng, mang bí danh “Gió lốc”. Cả toán bị ta bắt gọn, khai thác và nắm được quy ước liên lạc, mã hoá an ninh của toán và từng cá nhân. Qua tổng hợp, phân tích lời khai của các đối tượng, ta tiếp tục liên lạc với Trung tâm địch thông báo 2 toán đã gặp nhau. Đêm 27-5-1964, địch lại tiếp tục thả 1 toán 7 tên và 6 kiện hàng xuống Tú Nang, Yên Châu, tăng cường cho toán “Gió lốc”. Ta đã huy động gần 500 dân quân và lực lượng vũ trang bao vây bãi thả, bắt sống 6 tên, bắn chết 1 tên. Đến 19-12-1964, địch tiếp tục tăng cường 4 tên nhảy dù xuống Chiềng Chung, Yên Châu, ta tạo hiện trường giả số này bị bắn chết trên đường đi. Ngày 24-12-1966, địch thả 2 tên truyền tin xuống Chiềng Khừa, Mộc Châu. Như vậy, cả chiến dịch, 5 toán gồm 24 tên gián điệp, biệt kích đã bị ta bắt và tiêu diệt.
Dưới sự chỉ đạo chặt chẽ của Đảng, của ngành, nghệ thuật “tương kế tựu kế” của lực lượng Công an Sơn La, sự hiệp đồng tác chiến giữa các lực lượng và vai trò của quần chúng nhân dân trong quá trình thực hiện chuyên án là cái gốc tạo nên thắng lợi trong đấu tranh chống gián điệp biệt kích của lực lượng CAND Sơn La trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
)
